Co to jest koparka podsiębierna i do czego się ją wykorzystuje?

Koparka podsiębierna to maszyna robocza stosowana do wykonywania wykopów, urabiania gruntu i załadunku urobku w budownictwie, górnictwie odkrywkowym i pracach hydrotechnicznych. Kierunek pracy łyżki, czyli ruch ku maszynie i w dół, decyduje o jej właściwościach roboczych i zakresie zastosowań. Maszyna jest dostępna w wielu klasach wagowych, od minikoparek poniżej 1 tony po ciężkie jednostki przekraczające 100 ton masy roboczej. Jakie cechy sprawiają, że koparka podsiębierna jest podstawową maszyną roboczą w robotach ziemnych?

Co to jest koparka podsiębierna?

Koparka podsiębierna to samojezdna maszyna robocza z hydraulicznym układem roboczym, w której łyżka zaczerpuje urobek ruchem skierowanym ku maszynie i w dół, poniżej poziomu posadowienia podwozia. Układ roboczy składa się z wysięgnika głównego, ramienia roboczego oraz łyżki napędzanej siłownikami hydraulicznymi. Takie działanie układu umożliwia dokładne kształtowanie wykopu, kontrolę głębokości i nachylenia ścian, a także pracę w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej infrastruktury podziemnej.

Nazwa „podsiębierna” określa kierunek pracy. Maszyna pobiera materiał spod swojego poziomu, w odróżnieniu od koparek przedsiębiernych, które urabiają grunt ponad poziomem podwozia. Koparki podsiębierne produkuje się w klasach od minikoparek, przez koparki kompaktowe, koparki średniej wielkości aż po duże koparki stosowane w robotach drogowych i górnictwie odkrywkowym.

Jak jest zbudowana i na jakim podwoziu koparka podsiębierna

Koparka podsiębierna składa się z podwozia, nadwozia obrotowego i układu roboczego. Nadwozie obrotowe obraca się o 360 stopni względem podwozia na wieńcu zębatym, napędzanym silnikiem hydraulicznym. W nadwoziu jest zabudowany silnik spalinowy (lub elektryczny w maszynach zeroemisyjnych), pompa hydrauliczna, zbiornik hydrauliczny, przeciwwaga oraz kabina operatora. Z nadwozia wychodzi wysięgnik główny połączony przegubowo z ramieniem roboczym, zakończonym łyżką. Kąt ustawienia wysięgnika i ramienia roboczego jest sterowany niezależnymi siłownikami hydraulicznymi, co daje operatorowi pełną kontrolę nad trajektorią ruchu łyżki.

Koparki podsiębierne są produkowane na trzech rodzajach podwozi. Podwozie gąsienicowe zapewnia najlepszą stabilność i trakcję na niestabilnym, podmokłym lub silnie urzeźbionym terenie, ponieważ szeroko rozstawione gąsienice redukują nacisk jednostkowy na grunt, co jest istotne przy pracach w pobliżu istniejących fundamentów lub na słabonośnym podłożu. Podwozie kołowe umożliwia samodzielne przemieszczanie się maszyny po drogach publicznych bez użycia transportu specjalnego. CO jednak istotne, jest ono mniej stabilne na miękkim terenie lub stromym podłożu. 

W jakich pracach znajduje zastosowanie koparka podsiębierna?

W budownictwie drogowym wykorzystuje się ten sprzęt do korytowania pod przyszłe nawierzchnie bitumiczne oraz do formowania nasypów i skarp. Maszyna ta znajduje również zastosowanie w górnictwie odkrywkowym, gdzie służy do wydobywania surowców skalnych oraz usuwania nadkładu ziemi przykrywającego złoża. Dzięki możliwości wymiany osprzętu roboczego na młoty hydrauliczne lub chwytaki, koparka staje się narzędziem przydatnym przy wyburzeniach oraz pracach przeładunkowych.

Wydajność tego urządzenia sprawia, że jeden operator jest w stanie wykonać w ciągu dnia pracę, która wymagałaby zaangażowania kilkunastoosobowej ekipy budowlanej. Zastosowanie odpowiedniej łyżki pozwala na optymalne dopasowanie maszyny do rodzaju urobku. W sklepach z osprzętem do maszyn budowlanych można znaleźć łyżki do skarpowania, łyżki ażurowe czy też standardowe z zębami do twardego gruntu.

Maszyna ta odgrywa również istotną rolę w oczyszczaniu koryt rzek i pogłębianiu zbiorników wodnych. Stabilnie pracuje z brzegu, sięgając głęboko pod lustro wody, co pozwala na bezpieczne usuwanie mułu.

Czym się różni koparka podsiębierna od przedsiębiernej?

Koparka podsiębierna urabia grunt ruchem łyżki skierowanym ku maszynie i w dół, poniżej poziomu posadowienia podwozia. Umożliwia to wykonywanie precyzyjnych wykopów o regulowanych ścianach i dnie, kontrolę głębokości posadowienia oraz pracę w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej infrastruktury. To cechy kluczowe przy robotach fundamentowych, instalacyjnych i liniowych.

Koparka przedsiębierna urabia grunt ruchem łyżki skierowanym od maszyny i w górę. W ten sposób pobiera materiał ponad poziomem podwozia. Takie działanie układu roboczego jest optymalne do ładowania sypkich materiałów zgromadzonych w pryzmach i hałdach, czyli piasku, żwiru, kruszywa łamanego i węgla. Koparki przedsiębierne wykorzystuje się najczęściej w zakładach przeróbczych, żwirowniach i kopalniach odkrywkowych, gdzie priorytetem jest wydajność załadunku, a nie precyzja kształtowania wykopu.